ANIM NA TAON MATAPOS SABIHIN SA AKIN NA NAMATAY ANG ISA SA KAMBAL KONG ANAK, UMUWI ANG KAPATID NIYA MULA SA UNANG ARAW SA PAARALAN AT SINABI, “MAMA, DALAWAHIN MO ANG BAON BUKAS. NAKITA KO NA SIYA.”
ANIM NA TAON MATAPOS SABIHIN SA AKIN NA NAMATAY ANG ISA SA KAMBAL KONG ANAK, UMUWI ANG KAPATID NIYA MULA SA UNANG ARAW SA PAARALAN AT SINABI, “MAMA, DALAWAHIN MO ANG BAON BUKAS. NAKITA KO NA SIYA.”
May mga pagkawala na natututuhan mong dalhin.
Hindi dahil gumagaan.
Kundi dahil wala kang ibang pagpipilian.
Anim na taon kong dinala ang pangalan ng anak kong si Lily na parang maliit na bato sa loob ng dibdib ko.
Hindi nakikita ng ibang tao.
Pero palaging naroon.
Nangyari ang lahat sa Willowcrest Medical Center sa Bellmere.
Kambal ang ipinagbubuntis ko noon.
Dalawang babae.
Napili na namin ng asawa kong si Michael ang mga pangalan bago pa man ako umabot sa ikawalong buwan.
Sophie.
At Lily.
May dalawang maliit na kuna sa silid.
Dalawang kumot.
Dalawang pares ng unang sapatos na hindi pa naman nila maisusuot nang ilang buwan.
Dalawang pangalan na paulit-ulit kong binubulong habang hinihimas ang tiyan ko.
Pero nang dumating ang araw ng panganganak, nagulo ang lahat.
May komplikasyon.
Maraming dugo.
Mga nars na mabilis na pumapasok at lumalabas.
Mga doktor na nagsasalita sa isa’t isa sa boses na ayaw mong marinig kapag ikaw ang pasyente.
Naaalala kong may narinig akong dalawang iyak.
O baka gusto ko lang paniwalaang dalawa iyon.
Pagkatapos ay nawalan ako ng malay.
Nang magising ako, si Michael ang nakaupo sa tabi ng kama.
Maputla.
Namamaga ang mata.
At may isang maliit na sanggol sa malinaw na kuna sa tabi niya.
Si Sophie.
“Nasaan si Lily?”
Hindi agad sumagot si Michael.
Doon pa lang, alam ko nang may masamang nangyari.
Lumapit ang isang nars.
Marla ang pangalan niya.
Nakahawak siya sa talaan.
“Mrs. Carter…”
Ayokong marinig ang sumunod.
Pero narinig ko.
“Hindi po nakaligtas ang isa sa mga sanggol.”
Parang may humila ng lahat ng hangin palabas ng silid.
“Gusto ko siyang makita.”
Nagkatinginan sila.
“Hindi pa po maaari.”
“Anak ko siya.”
“May mga kailangang ayusin.”
“Gusto ko siyang makita.”
Paulit-ulit kong sinabi iyon.
Pero palaging may dahilan.
Mamaya.
Kapag mas maayos na ako.
Kapag tapos na ang ilang proseso.
Hanggang sa kinabukasan, sinabi ni Marla na marahil mas mabuting huwag ko na siyang makita dahil baka maging mas mahirap para sa akin.
Hindi ko alam kung bakit pumayag ako.
Siguro dahil mahina ako.
Siguro dahil umiinom ako ng gamot.
Siguro dahil kapag sinabi ng isang taong nakauniporme sa ospital na iyon ang pinakamabuti, gusto mong maniwala.
Kaya umuwi ako na isang anak lang ang nasa bisig ko.
At isang pangalan ang naiwan sa ospital.
Sa loob ng mga sumunod na taon, naging mahusay akong ina kay Sophie.
O sinubukan ko.
Pero hindi nabubura ng pagmamahal sa isang anak ang pagluluksa sa isa pa.
Tuwing kaarawan ni Sophie, dalawang kandila ang naiisip ko bago ko makita ang iisang cake.
Tuwing Pasko, may bahagi sa akin na awtomatikong tumitingin sa dalawang magkaparehong damit.
Tuwing natutulog si Sophie at nakikita ko ang kulot niyang buhok sa unan, iniisip ko:
Ganito rin kaya ang buhok ni Lily?
Nasira rin ang pagsasama namin ni Michael.
Hindi agad.
Dahan-dahan.
Naging tahimik siya.
Pagkatapos ay palaging wala.
Pagkatapos ay naging malamig.
Isang gabi, sinabi niyang hindi na niya kayang mabuhay sa bahay na palaging may multo ng isang sanggol na hindi namin nailibing nang maayos.
Pagkalipas ng ilang buwan, umalis siya.
Kaya kaming dalawa na lang ni Sophie.
Anim na taon ang lumipas.
At dumating ang unang araw niya sa elementarya.
Willowcrest Elementary School.
Sampung minuto lang mula sa bahay namin.
Noong umagang iyon, halos hindi ko siya mapigilang tumalon sa tuwa.
May bagong bag.
Dalawang tirintas.
At maliit na rosas na kamera na ibinigay ko sa kanya para kunan niya ng litrato ang unang araw niya.
“Bakit kailangan ko nito?”
“Para maalala natin.”
“Hindi ko naman makakalimutan.”
“Anim ka pa lang. Marami ka pang makakalimutan.”
Tumawa siya at tumakbo papunta sa gate.
Kumaway ako hanggang mawala siya.
Pag-uwi ko, nilinis ko ang bahay na para bang may inspeksiyon.
Hindi dahil marumi.
Kundi dahil kinakabahan ako.
Unang araw niyang wala sa akin nang halos buong araw.
Bandang alas-tres, narinig kong bumukas ang pinto.
“Mama!”
Tumakbo si Sophie papasok.
Mapula ang mukha.
Halos mahulog ang bag sa balikat.
“Kamusta?”
“Masaya!”
“May bago kang kaibigan?”
“Oo!”
“Anong pangalan?”
Hindi niya agad sinagot.
Sa halip, sinabi niya:
“Bukas, gumawa ka ng dalawang baon.”
Napatawa ako.
“Bakit? Kinain mo ba lahat ngayon?”
“Hindi.”
“Kung ganoon?”
“Para sa kapatid ko.”
Parang biglang tumigil ang puso ko.
“Ano?”
“Para sa kapatid ko.”
“Sophie…”
“Lily ang pangalan niya.”
Nawala ang ngiti ko.
Hindi iyon pangalang madalas kong banggitin sa bahay.
Alam ni Sophie na may kambal siyang kapatid na namatay.
Hindi ko itinago iyon.
Pero bihira naming pag-usapan.
“Anong sinabi mo?”
“Lily.”
Lumapit siya sa mesa na parang wala siyang ideya kung ano ang ginagawa ng bawat salita niya sa akin.
“Katabi ko siya sa klase.”
“May kaklase kang Lily?”
“Oo.”
“Maraming batang Lily ang pangalan.”
Umikot ang mata niya.
“Mama.”
“Ano?”
“Kamukha ko siya.”
Nanlamig ang mga kamay ko.
“Gaano kakamukha?”
Nag-isip siya.
“Parang ako.”
“Anak…”
“Pero sa kabila ang hati ng buhok niya.”
Pagkatapos ay bigla siyang napatalon.
“May picture!”
Kinuha niya ang maliit na kamera sa bag.
Pinindot niya ang ilang pindutan.
Pagkatapos ay iniabot sa akin.
Dalawang batang babae ang nasa larawan.
Magkatabi.
Parehong taas.
Parehong hugis ng mukha.
Parehong kulay ng mata.
Parehong kulot ang buhok.
May maliit na nunal si Sophie malapit sa kanang kilay.
Ang isa pang bata ay may maliit na nunal sa kaliwa.
Parang salamin.
Nanginig ang kamay ko.
“Sino ang kumuha nito?”
“Si Miss Kelsey.”
“Ngayon mo lang siya nakilala?”
“Oo.”
“Hindi mo pa siya nakita dati?”
“Hindi.”
Tiningnan ko ulit ang larawan.
May mga pagkakataong inuunahan ng katawan ang isip.
Bago pa ako makabuo ng makatwirang dahilan, may bahagi sa akin na nagsasabing:
Anak mo iyan.
Pero pinilit kong maging mahinahon.
“Ano ang gusto niyang baon?”
Ngumiti si Sophie.
“Tinapay na may peanut butter at strawberry jam.”
Napahawak ako sa gilid ng mesa.
Paborito ko iyon habang buntis.
At iyon din ang unang kinain ni Sophie nang matuto siyang humingi ng sariling palaman.
Nagpatuloy siya:
“Hindi raw siya madalas magkaroon ng ganoon. Kaya hinati ko yung akin.”
“Ginawa mo?”
“Oo. Sabi niya mas masarap daw kasi marami kang jam.”
Hindi ako nakatulog nang gabing iyon.
Paulit-ulit kong tinitingnan ang litrato.
Kinuha ko ang mga lumang larawan ni Sophie.
Larawan noong sanggol.
Noong isang taon.
Dalawa.
Tatlo.
Parehong hugis ng baba.
Parehong noo.
Parehong paraan ng pagkurap kapag naiilawan.
Sa bawat oras na lumilipas, lalo akong nawawalan ng kakayahang kumbinsihin ang sarili kong nagkataon lang.
Kinabukasan, ako mismo ang naghatid kay Sophie.
Maaga kami.
Maraming magulang sa gate.
May mga batang umiiyak.
May mga batang ayaw bitawan ang kamay ng nanay nila.
Biglang pinisil ni Sophie ang kamay ko.
“Mama!”
“Ano?”
“Ayun siya!”
Sinundan ko ang daliri niya.
At nakita ko ang bata.
Parang may salamin na inilagay sa kabilang dulo ng paradahan.
Nakatayo si Lily sa ilalim ng malaking puno.
May hawak na dilaw na lunchbox.
Sa tabi niya ay isang babaeng mga kasing-edad ko.
Payat.
Naka-asul na amerikana.
Mukhang pagod.
Pero halatang mapagmahal ang kamay na nakapatong sa balikat ng bata.
Bago ko pa maiproseso iyon, may isa pang taong lumitaw mula sa likuran nila.
Isang babaeng mas matanda.
Iba ang buhok.
May salamin na ngayon.
Pero nakilala ko agad.
Marla.
Ang nars na naroon noong gabing nanganak ako.
Parang biglang bumalik lahat ng tunog ng ospital sa ulo ko.
Mga alarma.
Mga yabag.
Ang boses niya:
“Hindi nakaligtas ang isa sa mga sanggol.”
Binitiwan ko ang kamay ni Sophie.
“Puntahan mo si Lily.”
Tumakbo ang anak ko.
Ako naman ay dumiretso kay Marla.
“Marla.”
Lumingon siya.
At bago pa siya makapagsalita, nawala ang kulay sa mukha niya.
“Claire…”
Iyon lang ang kailangan kong makita.
“Bakit mo ako kilala agad?”
Wala siyang sagot.
Lumapit ang babaeng naka-asul.
“Ako si Suzanne.”
Hindi ko inalis ang tingin kay Marla.
“Ano ang ginagawa mo rito?”
Nanginginig ang bibig niya.
“Claire, pakiusap…”
“Anak ko ba ang batang iyon?”
Tahimik.
“Anak ko ba siya?”
Si Suzanne ang unang umiyak.
“Oo.”
Hindi ako sigurado kung bumagsak ba ang mundo o naging sobrang tahimik lang.
Tumingin ako kay Lily.
Nakatawa siya kasama si Sophie.
Nagpapalitan sila ng lunchbox.
Walang ideya na may tatlong matandang nakatayo ilang metro ang layo na biglang nagbabago ang buong buhay nila.
“Gaano na katagal ninyong alam?”
Tumingin si Suzanne sa akin.
“Dalawang taon.”
Napalingon ako sa kanya.
“Dalawang taon?”
Tumango siya habang umiiyak.
“Paano?”
“Naaksidente si Lily noong apat siya.”
“Ano ang nangyari?”
“Nadulas siya sa palaruan. Kailangan niyang operahan.”
Nanginginig ang boses niya.
“Kailangan ng dugo. Nagpasuri kami ng asawa ko. May mga bagay na hindi nagtugma.”
“Anong mga bagay?”
“Blood type.”
Napapikit siya.
“Pagkatapos ay sinuri namin ang ilang records.”
“Dalawang taon.”
“Claire…”
“Dalawang taon mong alam na maaaring hindi mo anak ang batang pinalalaki mo.”
“Hindi ko alam nang sigurado sa simula.”
“Pero sapat ang alam mo para hanapin si Marla.”
Tumahimik siya.
“Paano mo siya nahanap?”
“Tiningnan ko ang lumang hospital documents.”
“At siya?”
Tinuro ko si Marla.
“Nasa pangalan niya ang ilang tala.”
Napatawa ako nang walang saya.
“Kaya kinausap mo siya.”
“Oo.”
“Ano ang sinabi niya?”
Tahimik si Suzanne.
Lumingon ako kay Marla.
“Sabihin mo.”
Nanginginig na siya.
“May nangyaring pagkakamali sa nursery.”
“Anong pagkakamali?”
“May dalawang sanggol na mali ang nailagay na pagkakakilanlan.”
“Dalawa?”
Tumango siya.
“Isa sa kambal mo… nailagay sa tala ng ibang sanggol.”
Sumikip ang dibdib ko.
“Anong ibang sanggol?”
Hindi siya agad sumagot.
“May sanggol na talagang namatay noong gabing iyon.”
Naramdaman kong nanghina ang tuhod ko.
“Pero hindi si Lily.”
Umiling siya.
“Hindi.”
“Alam mo?”
“Hindi agad.”
“Gaano katagal bago mo nalaman?”
Tumulo ang luha niya.
“Bago matapos ang shift.”
Parang may humampas sa mukha ko.
“Bago matapos ang shift?”
“Claire…”
“Bago matapos ang shift, alam mong buhay ang anak ko?”
“Oo.”
“Pero sinabi mong patay siya.”
“Nataranta ako.”
“ANIM NA TAON AKONG NAGLUKSA DAHIL NATARANTA KA?”
Nagsimula nang lumingon ang ibang magulang.
Hindi ko na pinansin.
“Akala ko maaayos ko.”
“Paano?”
“Sinubukan kong ayusin ang records nang hindi nagsasabi.”
“Bakit?”
“Natakot akong mawalan ng lisensiya.”
Hindi ako makapaniwala.
“Lisensiya mo?”
Umiyak siya.
“Alam ko kung gaano iyon kasama pakinggan.”
“Hindi mo alam.”
Lumapit ako.
“Hindi mo alam kung paano gumising tuwing kaarawan ng anak mo at isipin ang isa pang kandilang wala.”
“Hindi mo alam kung paano tumingin sa isang anak at magtaka kung ano sana ang mukha ng kapatid niya.”
“Hindi mo alam kung paano mawalan ng marriage dahil pareho kayong hindi marunong mabuhay kasama ang pagkawala.”
Nakasubsob si Marla.
“Patawad.”
Hindi ko kayang marinig iyon.
Tumingin ako kay Suzanne.
“At ikaw.”
Napalunok siya.
“Dalawang taon kang puwedeng magsabi.”
“Alam ko.”
“Dalawang taon kang puwedeng tumawag sa akin.”
“Alam ko.”
“Dalawang taon kang nakatulog sa gabi habang alam mong may isang ina na naniniwalang patay ang anak niyang nasa kuwarto mo.”
Tuluyan siyang umiyak.
“Hindi ako natulog nang maayos.”
“Pero pinili mo pa ring manahimik.”
“Oo.”
“Bakit?”
Tumingin siya kay Lily.
At nang sumagot siya, wala nang depensa sa boses niya.
“Dahil natakot akong mawala siya.”
Tahimik ako.
“Una, sinabi ko sa sarili kong kailangan kong siguraduhin.”
“Pagkatapos, sinabi kong hindi ko puwedeng guluhin ang buhay niya.”
“Pagkatapos, sinabi kong baka masaktan siya.”
Huminga siya.
“Pero ang totoo, Claire…”
Pinunasan niya ang mukha niya.
“Takot akong mawalan ng anak.”
Napangiti ako nang mapait.
“Ako rin.”
Tumango siya.
“Alam ko.”
“Hindi. Hindi mo alam.”
Tiningnan ko si Lily.
“Dahil hindi mo kailangang magluksa sa batang buhay pala.”
Tumahimik siya.
Pagkatapos ay bumulong:
“Tama ka.”
Iyon ang unang sinabi niya na hindi ko gustong kontrahin.
Dumating ang punong-guro.
Pagkatapos ang school counselor.
Pagkatapos ay tumawag ang paaralan sa distrito.
Hindi pinauwi ang mga bata agad.
Ayaw naming maramdaman nilang may ginawa silang mali.
Habang kami ay nakikipag-usap sa opisina, nasa klase sina Sophie at Lily.
Magkatabi.
Gaya ng unang araw.
Bago matapos ang tanghali, may mga abogado nang kasali.
Tinawagan ang ospital.
Kinuha ang mga tala.
Sinuri ang birth records.
Nursery logs.
Identification tags.
Mga lumang computer entry.
At pagkatapos ng ilang araw, dumating ang pagsusuring hindi ko naman talaga kailangan para maniwala.
Magkapareho ang DNA nina Sophie at Lily.
Identical twins.
Mga anak ko.
Pareho.
Buhay.
Nang hawakan ko ang papel na iyon, akala ko mawawala ang lahat ng lungkot.
Hindi.
Nagbago lamang ang hugis nito.
Dati, iniiyakan ko ang batang akala kong patay.
Ngayon, iniiyakan ko ang anim na taong buhay niya na hindi ko nakita.
Hindi ako naroon sa unang hakbang niya.
Hindi ko narinig ang unang salita.
Hindi ko alam kung anong paborito niyang laruan noong dalawang taong gulang siya.
Hindi ako naroon noong unang nalaglag ang ngipin niya.
Hindi ko alam kung takot ba siya sa kulog.
Hindi ko alam kung mahilig ba siyang matulog na may ilaw.
Anim na taon.
Hindi kayang ibalik ng anumang korte.
Hindi kayang bayaran ng ospital.
Hindi kayang ayusin ng kahit gaano karaming paghingi ng tawad.
Pero may isa pang katotohanan na kailangan kong tanggapin.
Mahal ni Lily si Suzanne.
Mama ang tawag niya rito.
At hindi kasalanan ni Lily iyon.
Hindi rin maaaring ang unang gawin ko bilang ina niya ay wasakin ang buong mundong kinagisnan niya.
Naupo kami ni Suzanne sa isang silid ng counselor makalipas ang ilang araw.
Nasa sahig sina Sophie at Lily.
Gumagawa ng bahay mula sa makukulay na bloke.
“Galit ka sa akin,” sabi ni Suzanne.
“Oo.”
Tumango siya.
“Deserve ko.”
“Galit ako dahil alam mo at pinili mong manahimik.”
“Alam ko.”
“Galit ako dahil may dalawang taon sana akong puwedeng magkaroon kasama ang anak ko.”
Umiyak siya.
“Alam ko.”
Pagkatapos ay tumingin ako kay Lily.
Natatawa siya habang sinasabi kay Sophie na mali ang bubong ng bahay nila.
“Pero mahal ka niya.”
Tinakpan ni Suzanne ang bibig.
“At mahal mo siya.”
“Oo.”
Hindi ko agad sinabi ang susunod.
Mahirap iyon.
Pero kailangan.
“Hindi ko siya biglang kukunin sa iyo.”
Napatingin siya sa akin.
“Ano?”
“Hindi dahil pinapatawad kita.”
Tumigas ang boses ko.
“Hindi pa.”
“Claire…”
“Ginagawa ko ito para kay Lily.”
Tumango siya habang umiiyak.
“Kung may paraan…”
“May paraan.”
Tumingin ako sa dalawang bata.
“Pero walang lihim.”
“Oo.”
“Walang pagsisinungaling.”
“Oo.”
“Walang magdedesisyon para sa mga batang ito dahil lang natatakot ang isang matanda sa magiging resulta ng katotohanan.”
“Oo.”
“At walang maghihiwalay ulit sa kambal.”
Dahan-dahang tumango si Suzanne.
“Never.”
Pagkaraan ng isang linggo, hinarap ko si Marla sa pormal na imbestigasyon ng Willowcrest Medical Center.
Nasa kabilang bahagi siya ng mesa.
Wala nang uniporme.
Wala nang awtoridad.
Isang babaeng pagod at takot na lamang.
“Bakit?” tanong ko.
“Sinabi ko na.”
“Hindi.”
Tiningnan ko siya.
“Sabihin mo nang walang salitang pagkakamali.”
Tahimik siya nang matagal.
Pagkatapos ay nagsalita.
“Napansin kong mali ang identification.”
Tumango ako.
“Pagkatapos?”
“Sinubukan kong ayusin nang mag-isa.”
“Bakit?”
“Dahil ako ang nag-sign sa unang log.”
“At?”
“Kapag iniulat ko, malalaman nilang ako ang nagkamali.”
“Pagkatapos?”
“Binago ko ang isang entry.”
“Isa?”
Napayuko siya.
“Pagkatapos, kailangan kong baguhin ang isa pa para magtugma.”
“At isa pa.”
“Oo.”
“Hanggang?”
Nanginginig ang kamay niya.
“Hanggang hindi ko na alam kung paano aamin nang hindi mawawala lahat.”
Tinitigan ko siya.
“Sa halip, ako ang pinawalan mo ng anak.”
Tumulo ang luha niya.
“Oo.”
Hindi ko siya pinatawad.
Hindi noong araw na iyon.
Hindi rin sa sumunod na mga buwan.
May mga bagay na hindi mo kailangang madaliin para lang maging mabuting tao.
Pananagutan niya ang ginawa niya sa ospital.
May legal na proseso.
May pagsusuri sa lisensiya.
May mga kasong isinampa.
At sa unang pagkakataon sa anim na taon, hindi ako ang tanging taong may pasan ng bunga ng kasinungalingan niya.
Pagkaraan ng dalawang buwan, nakaupo ako sa parke sa Bellmere.
Si Sophie sa kanan ko.
Si Lily sa kaliwa.
Parehong may sorbetes.
Parehong may mantsa sa damit.
Parehong nag-aaway kung sino ang unang nakaimbento ng paglalagay ng popcorn sa ibabaw ng sorbetes.
“Ako!”
“Hindi, ginaya mo ako!”
“Mama, sabihin mo sa kanya!”
Napatawa ako.
At tumigil ako sandali.
Mama.
Tinawag ako ni Lily na Mama.
Hindi “Claire.”
Hindi “Mama ni Sophie.”
Mama.
Noong una niyang sabihin iyon, halos hindi ako nakasagot.
Hindi dahil ayaw ko.
Kundi dahil anim na taon akong naniwalang hindi ko kailanman maririnig ang salitang iyon mula sa kanya.
Hindi ibig sabihin na tumigil siyang tawaging Mama si Suzanne.
Hindi namin siya pinilit.
Unti-unti niyang natutunang may higit sa isang taong maaaring mahalin ang isang bata nang hindi kailangang burahin ang isa.
Hindi simple ang buhay namin.
May counseling.
May custody arrangements.
May mga abogado.
May mga araw na gusto ni Lily sa bahay ni Suzanne.
May mga araw na ayaw niyang mahiwalay kay Sophie.
May mga pagkakataong umiiyak si Sophie dahil pakiramdam niya ay kailangan niyang “ibahagi” ang kapatid na bagong-bago pa lang niyang nahanap.
May mga pagkakataong umiiyak ako sa sasakyan pagkatapos ihatid si Lily dahil gusto kong bawiin ang bawat minutong nawala.
Pero may isang tuntunin kaming lahat.
Walang lihim.
Kahit mahirap ang katotohanan.
Kahit masakit.
Kahit mas madaling magsinungaling.
Wala nang lihim.
Makalipas ang ilang buwan, bumili kami ng bagong kamera.
Hindi rosas.
Kulay-lila.
Pareho nilang pinili.
Naging tradisyon namin ang kumuha ng mga pangit at malalabong litrato ng ordinaryong buhay.
Sophie na may ketchup sa pisngi.
Lily na natutulog habang nakabukas ang libro.
Pareho silang basa sa ulan.
Hindi pantay na tirintas.
Mga birthday cake.
Mga laruan sa sahig.
Mga ordinaryong umaga.
Mga ordinaryong gabi.
Lahat ng bagay na dati kong inakalang nawalan ako ng pagkakataong magkaroon.
Isang hapon, nasa hardin kami nang sabihin ni Sophie:
“Mama, kailangan natin lahat ng kulay ng kamera.”
“Ano?”
“May rosas tayo noon.”
Itinaas ni Lily ang kulay-lila.
“Ngayon purple.”
“Then kailangan green,” sabi ni Sophie.
“Yellow!” sigaw ni Lily.
“Blue.”
“Orange.”
Napatawa ako.
“Marami kayong gusto.”
Sabay silang tumingin sa akin.
“Pangako?”
Tiningnan ko silang dalawa.
Parehong mata.
Parehong kulot na buhok.
Magkaibang damit.
Magkaibang unang anim na taon.
Pero magkatabi.
“Pangako.”
Noong araw ding iyon, nag-vibrate ang telepono ko.
Michael.
May mensahe tungkol sa delayed child support.
Sa loob ng maraming taon, kapag nakikita ko ang pangalan niya, sumisikip ang dibdib ko.
Dahil naaalala ko ang marriage namin.
Ang pagkawala.
Ang pag-alis niya.
Pero ngayon, wala.
Gumawa siya ng sarili niyang mga desisyon.
May sarili siyang bahagi sa kuwentong ito.
Pero hindi na siya ang sentro.
Tumingin ako sa mga anak ko.
Tumakbo sila papunta sa swing.
“Paunahan!”
“Ako muna!”
“Hindi, ako!”
Tumakbo ako kasunod nila.
Anim na taon akong naniwalang ang pagiging ina ay nangangahulugang matutong mabuhay kasama ang isang puwang na hindi mapupuno.
Pagkatapos ay umuwi si Sophie mula sa unang araw niya sa paaralan at humiling ng pangalawang baon.
Isang simpleng peanut butter sandwich na may mas maraming strawberry jam.
Napakaliit na bagay.
Pero iyon ang unang pinto.
Akala ko patay si Lily.
Buhay pala siya.
Akala ko iisa ang anak kong babae.
Dalawa pala.
At akala ko ang pinakamalupit na bagay na maaaring mangyari sa isang ina ay mawalan ng anak.
Hindi pala.
Minsan, mas malupit ang malaman na hindi naman talaga nawala ang anak mo.
May ibang taong natakot lamang sabihin sa iyo kung nasaan siya.
Hindi ko kayang ibalik ang anim na taon.
Hindi ko kayang kunin ang unang hakbang niya mula sa alaala ni Suzanne at gawing akin.
Hindi ko kayang baguhin kung sino ang humawak sa kanya noong nilalagnat siya sa edad na tatlo.
At ayoko rin.
Dahil ang pagmamahal kay Lily ay nangangahulugan ding tanggapin na may buhay siyang nabuo bago ako muling naging bahagi nito.
Ang kaya kong gawin ay ang susunod.
Ang susunod na kaarawan.
Ang susunod na Pasko.
Ang susunod na unang araw ng klase.
Ang susunod na gasgas sa tuhod.
Ang susunod na larawan.
Kaya kinuha ko ang kulay-lilang kamera.
Itinaas ko iyon.
“Girls!”
Sabay silang lumingon.
“Smile!”
Pinagdikit nila ang mga mukha nila.
Sabay ngumiti.
At pinindot ko ang pindutan.
Sa pagkakataong iyon, walang batang nawawala sa larawan.
May you like
Kung ikaw si Claire, papayagan mo rin ba si Suzanne na manatiling bahagi ng buhay ni Lily matapos mong malaman na dalawang taon niyang itinago ang katotohanan?
Magkomento ng “OO” kung naniniwala kang kapag mga bata ang nasaktan sa pagkakamali ng matatanda, ang pinakamahalagang desisyon ay iyong hindi na muling sisira sa mundo nila.
