MASAMA RAW ANG PAKIRAMDAM NG ASAWA KO KAYA HINDI NIYA MALAGYAN NG SUNSCREEN ANG LIKOD KO—PERO NANG DUMATING ANG MAGANDA NIYANG BOSS, BIGLA SIYANG GUMALING
MASAMA RAW ANG PAKIRAMDAM NG ASAWA KO KAYA HINDI NIYA MALAGYAN NG SUNSCREEN ANG LIKOD KO—PERO NANG DUMATING ANG MAGANDA NIYANG BOSS, BIGLA SIYANG GUMALING
Ilang linggo nang walang ibang bukambibig ang asawa kong si Marco kundi ang company beach picnic nila.
Darating daw ang boss niyang si Sabrina.
May magbubukas na senior management position sa taglagas, at kumbinsido si Marco na malaki ang tsansa niyang makuha iyon kung mapapansin siya nito.
“Hindi lang ito picnic, Lea.”
Paulit-ulit niyang sinasabi.
“Importante ang pakikisama.”
Kaya noong araw ng picnic, sinikap kong suportahan siya.
Ako ang gumising nang maaga.
Ako ang gumawa ng sandwiches.
Ako ang naghanda ng prutas.
Ako ang naglagay ng tubig at malamig na inumin sa cooler.
Ako rin ang nag-empake ng towels, sunscreen, extra shirts, first-aid kit, at football ng sampung taong gulang naming anak na si Nico.
Pagdating namin sa beach, si Marco ay cellphone lang ang hawak.
Ako?
May beach bag sa balikat, tote bag sa isang kamay, at hinihila ko sa buhangin ang mabigat na cooler.
“Bilisan mo, Lea.”
sigaw niya mula sa unahan.
“Nandito na silang lahat.”
Napatingin ako sa kanya.
“Pwede mo bang kunin itong cooler?”
“Sandali lang. Hahanapin ko lang yung team ko.”
At nagpatuloy siya sa paglalakad.
Si Nico ang bumalik para tulungan ako.
“Ma, ako na sa bag.”
“Football mo yan.”
“Kaya ko.”
Ngumiti ako.
“Salamat, anak.”
Pagdating namin sa pwesto ng kumpanya, pawis na pawis ako.
Si Marco naman ay nakikipagkamay na sa mga katrabaho niya na para bang wala siyang kasamang pamilya.
Nagpalit si Nico at tumakbo papunta sa tubig kasama ang ibang bata.
Umupo ako sa towel.
Tinanggal ko ang cover-up ko at kinuha ang sunscreen.
Nilagyan ko ang mga braso, binti, mukha at balikat ko.
Pero hindi ko maabot ang gitna ng likod ko.
“Marco?”
“Hmm?”
“Pwede mo bang lagyan yung likod ko?”
Halos hindi niya ako tiningnan.
“Ngayon talaga?”
“Oo. Hindi ko maabot.”
Napahawak siya sa noo.
“Masama pakiramdam ko.”
Napakunot ang noo ko.
“Ano'ng masakit?”
“Ulo ko. Sobrang init.”
“Ten seconds lang.”
“Lea.”
Bumuntong-hininga siya na para bang napakalaking pabor ng hinihingi ko.
“Sinabi ko nang masama pakiramdam ko. Gusto ko munang magpalamig sa tubig.”
“Okay.”
Ako na lang ang nagtangkang abutin ang likod ko.
Hindi ko talaga kaya.
Then dumating si Sabrina.
Kahit hindi ko siya kilala, alam ko agad kung sino siya.
Napakaganda niya.
Matangkad.
Tanned.
Maayos ang buhok kahit nasa beach.
May puting swimsuit sa ilalim ng mamahaling sheer cover-up at malaking sunglasses.
Parang biglang gumaling ang asawa ko.
Tumayo agad.
“Sabrina!”
Lumapit siya.
“Ako na sa bag mo.”
Napatingin ako sa cooler na ako ang nagkaladkad mula parking area.
Hindi ako nagsalita.
“Salamat, Marco.”
sabi ni Sabrina.
“Ang bigat kasi.”
“No problem.”
No problem.
Napakagandang dalawang salita.
Limang minuto lang ang nakalipas, parang mamamatay siya kapag tinulungan niya ako.
Umupo si Sabrina malapit sa amin.
Habang nag-uusap sila tungkol sa trabaho, bigla niyang hinawakan ang balikat niya.
“Naku. Nakalimutan ko yata yung sunscreen sa likod.”
Bago pa ako makapagsalita—
kinuha ni Marco ang sunscreen namin.
Yung hawak ko kanina.
“Masusunog ka niyan.”
sabi niya.
“Turn around. Ako na.”
Napatingin ako sa kanya.
Akala ko nagbibiro.
Hindi.
Tumalikod si Sabrina.
At maingat na nilagyan ni Marco ng sunscreen ang mga balikat at likod niya.
“Dito?”
tanong niya.
“Medyo.”
“May hindi pa ba ako nalagyan?”
Naramdaman kong uminit ang mukha ko.
Hindi dahil sa araw.
Nang sabihin ni Sabrina na nasisilaw siya, si Marco pa ang naglipat ng umbrella.
Nang sabihin nitong nauuhaw siya, binuksan ni Marco ang cooler na ako ang nagdala.
Kinuha niya ang pinakamalamig na inumin.
“Here.”
“Thanks. You're a lifesaver.”
Napangiti si Marco na parang nabigyan na siya ng promotion.
Pagbalik niya sa tabi ko, mahina kong sinabi:
“Akala ko masama pakiramdam mo.”
Nawala ang ngiti niya.
“Lea, huwag dito.”
“Hindi mo kayang lagyan yung likod ko dahil masakit ulo mo.”
“She's my boss.”
“Ah. Kaya gumaling ka?”
Umikot ang mata niya.
“Don't start.”
“Hindi ako nagsisimula.”
“Selos ka lang.”
Napatingin ako sa kanya.
“Marco—”
“Ito yung dahilan kung bakit ayokong isama ka sa work events.”
Mas masakit iyon kaysa sa inaasahan ko.
“Lagi kang gumagawa ng issue.”
Hindi ako nakasagot.
May mga katrabaho niyang malapit.
Ayokong gumawa ng eksena.
Kaya kinuha ko na lang ang towel at tinakpan ang balikat ko.
Pero may isang bagay na hindi napansin ni Marco.
Nakatayo si Nico ilang hakbang lang sa likod namin.
Basang-basa.
May hawak na football.
At narinig niya ang lahat.
Nagkatinginan kami.
Ngumiti ako para ipakitang okay lang ako.
Hindi siya ngumiti pabalik.
Sa sumunod na dalawampung minuto, tahimik siya.
Umupo siya sa tabi ng beach bag at may hinahanap.
Akala ko laruan.
Hindi ko na pinansin.
Si Marco naman ay nakahiga na sa lounge chair.
Mukhang wala na talaga siyang sakit.
Nakikipagkuwentuhan siya kina Sabrina at ilang coworkers.
Maya-maya, sumigaw siya:
“Lea!”
Napalingon ako.
“Kuhaan mo nga ako ng malamig na drink. Sobrang init.”
Awtomatiko akong tatayo sana.
Pero hinawakan ni Nico ang braso ko.
“Ma.”
“Ano?”
“Ako na.”
May kakaiba sa boses niya.
“Nico?”
“Tutulungan ko si Papa.”
May hawak siyang maliit na bote.
Lumakad siya diretso kay Marco.
Hindi ko agad nakita kung ano iyon.
“Pa?”
“Ano?”
“Sabi mo naiinitan ka?”
“Oo. Kunin mo nga yung—”
Biglang pinisil ni Nico ang bote.
“AARRRGH!”
Napatalon si Marco mula sa lounge chair.
Lahat napalingon.
May ilan pang napasigaw.
Nakatayo si Marco habang tumutulo sa dibdib at tiyan niya ang makapal na puting sunscreen.
Pati ilong niya may malaking tuldok.
Pero hindi iyon ang dahilan ng pagsigaw niya.
Malamig pala ang sunscreen.
Nilagay ni Nico sa cooler nang halos dalawampung minuto.
Napahawak si Marco sa dibdib.
“Ano ba, Nico!”
Tahimik na nakatayo ang anak namin.
“What the hell are you doing?”
sigaw ni Marco.
Hindi umurong si Nico.
“Tinuturuan kita ng manners, Pa.”
Napatakip ng bibig ang isang coworker para hindi matawa.
Nanlaki ang mata ni Sabrina.
“Nico!”
sabi ko.
Pero humarap sa akin ang anak ko.
“Ma, hindi ko siya sinaktan.”
Totoo.
Sunscreen lang iyon.
Malamig na malamig na sunscreen.
Pero halatang napahiya si Marco.
“Bakit mo ginawa iyon?”
“Akala ko kailangan mo ng sunscreen.”
“Sa mukha ko?”
“Hindi ko maabot yung likod mo.”
May narinig akong mahinang tawa mula sa likuran.
Namula si Marco.
“Enough.”
Pero hindi pa tapos si Nico.
“Pa, may sakit ka pa ba?”
“Ano?”
“Yung ulo mo.”
Tahimik.
“Kanina kasi sobrang sakit kaya hindi mo matulungan si Mama.”
Napatingin ang mga katrabaho ni Marco.
Naramdaman kong gusto kong kunin si Nico at umalis.
Pero bago ko magawa iyon, itinuro niya si Sabrina.
“Pero nung si Ma'am Sabrina yung nangailangan, gumaling ka agad.”
“Nico!”
singhal ni Marco.
“Bata ka. Wala kang alam.”
Doon nagbago ang mukha ng anak ko.
Hindi na siya mukhang nang-aasar.
Nasaktan siya.
“Alam ko kung paano mo kinausap si Mama.”
Tumahimik ang paligid.
“Sinabi mo na ayaw mo siyang isama kasi nakakahiya siya.”
“Hindi iyon ang sinabi ko.”
“Sinabi mo ayaw mo siyang isama sa work events kasi gumagawa siya ng issue.”
Hindi nakasagot si Marco.
Tumingin si Nico sa akin.
“Si Mama yung nagdala ng lahat.”
Isa-isa niyang itinuro.
“Siya gumawa ng food.”
“Siya nagdala ng cooler.”
“Siya nag-empake ng gamit ko.”
“Siya nagdala ng sunscreen.”
Pagkatapos ay tumingin siya sa ama niya.
“Pero kay Ma'am Sabrina ka mabait.”
Parang biglang naging napakaliit ng beach.
Lumapit ako.
“Nico, tama na.”
“Pero Ma—”
“Alam ko.”
Hinawakan ko ang balikat niya.
“Salamat sa pagtatanggol sa akin. Pero hindi mo kailangang ipahiya si Papa para gawin iyon.”
Napayuko siya.
“Sorry.”
Si Marco naman ay nakatayo pa rin, puno ng puting sunscreen.
Akala ko magagalit siya lalo.
Pero nagsalita si Sabrina.
“Marco.”
Lumingon siya.
“Ano?”
“Your son has a point.”
Nawala ang kulay sa mukha niya.
“Sabrina, this is just—”
“Huwag mo akong isali sa problema ninyong mag-asawa.”
Diretso ang boses niya.
“Hindi ko alam na tumanggi kang tulungan ang asawa mo bago mo ako nilagyan ng sunscreen.”
“I was just being helpful.”
“Then bakit hindi ka naging helpful sa kanya?”
Walang sumagot.
Inayos ni Sabrina ang cover-up niya.
“At para malinaw, hindi mo kailangang mag-asikaso sa akin para mapansin kita sa trabaho.”
Napatingin ang ibang employees.
“Kung gusto mo ng promotion, gawin mong maayos ang trabaho mo.”
Pagkatapos ay kinuha niya ang sariling bag.
“At huwag mong gawing networking strategy ang pagiging sobrang attentive sa babaeng boss mo. Nakakailang.”
Doon ko unang nakita si Marco na walang masabi.
Hindi ko ikinatuwa.
Hindi ako nakaramdam ng tagumpay.
Napagod lang ako.
Kinuha ko ang beach bag.
“Nico, tara.”
“Lea.”
tawag ni Marco.
“Uuwi muna kami.”
“Don't do this.”
Lumingon ako.
“Marco, hindi ako ang gumawa nito.”
At umalis kami.
Sa sasakyan, tahimik si Nico.
Makalipas ang ilang minuto, sinabi niya:
“Sorry, Ma.”
“Sa sunscreen?”
Tumango.
“Hindi magandang paraan iyon.”
“I know.”
“Pwede kang magsabi kapag may nakikita kang mali. Pero hindi ka dapat gumagawa ng bagay para mapahiya ang tao.”
“Galit lang ako.”
“Alam ko.”
“Bakit hindi ka nagalit?”
Napatingin ako sa kanya.
“Galit ako.”
“Hindi halata.”
“Hindi lahat ng galit kailangang isigaw.”
Tahimik siya.
Then he asked:
“Bakit mo pa rin kinukuhanan si Papa ng drinks?”
Hindi ako agad nakasagot.
Dahil wala akong magandang sagot.
Nakasanayan?
Para walang away?
Dahil mas mabilis gawin kaysa makipagtalo?
Sa simpleng tanong ng sampung taong gulang kong anak, may nakita akong mas malaking problema kaysa sa sunscreen.
Hindi iyon ang unang pagkakataong inutusan ako ni Marco habang nakaupo siya.
Hindi rin iyon ang unang pagkakataong naging mas magalang siya sa ibang babae kaysa sa akin.
Hindi iyon ang unang pagkakataong tinawag niyang “overreaction” ang sakit na siya rin ang dahilan.
Ang kaibahan lang—
unang beses iyong nakita ng anak namin nang malinaw.
Umuwi si Marco makalipas ang dalawang oras.
Tahimik siya.
Nasa kusina ako.
Nagluluto.
Nakaupo si Nico sa sala.
Lumapit si Marco.
“Can we talk?”
“Pwede.”
“Alone?”
Tumingin ako kay Nico.
“Anak, pwede ka munang umakyat?”
Tumayo siya.
Pero bago umalis, sinabi niya:
“Pa?”
“Ano?”
“Sorry sa sunscreen.”
Tumango si Marco.
“Okay.”
“Pero hindi ako sorry sa sinabi ko.”
Napatigil si Marco.
Pagkatapos ay mahina niyang sinabi:
“Okay din.”
Umakyat si Nico.
Kami na lang.
Akala ko magsisimula si Marco sa pagdepensa.
Hindi.
Umupo siya.
“Napahiya ako kanina.”
“Alam ko.”
“Galit ako kay Nico.”
“Alam ko rin.”
“Pero…”
Napahawak siya sa noo.
“Mas galit ako sa sarili ko.”
Hindi ako nagsalita.
“Hindi ko napansin na nakatingin siya.”
Doon ako nainis.
“So kung hindi nakatingin si Nico, okay lang?”
Agad siyang umiling.
“Hindi iyon ang ibig kong sabihin.”
“Then ano?”
“Akala ko maliit na bagay.”
“Para sa iyo.”
Tumango siya.
“Oo.”
Tahimik kami.
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Gusto ko yung promotion.”
“Alam ko.”
“Siguro masyado kong gustong mapansin ni Sabrina.”
“Napansin ka niya.”
Napangiwi siya.
“Yeah.”
Hindi ko napigilang matawa nang kaunti.
Pero bumalik agad ang seryosong mukha ko.
“Marco, hindi ako galit dahil maganda ang boss mo.”
“I know.”
“Hindi ako galit dahil nilagyan mo siya ng sunscreen.”
Tumango siya.
“Galit ako dahil sampung segundo lang ang hinihingi ko sa asawa ko at ginawa mong pabigat iyon. Pagkatapos, nang ibang babae ang humingi ng parehong bagay, parang karangalan para sa iyo.”
Napayuko siya.
“At pagkatapos, ako pa yung tinawag mong problema.”
“I know.”
“Hindi. Ngayon mo lang alam.”
Masakit iyon.
Pero hindi niya itinanggi.
Kinabukasan, kakaiba ang umaga.
Pagbaba ko, may almusal na.
May packed lunch si Nico.
May kape ako.
Napatingin ako kay Marco.
“Ano ito?”
“Breakfast.”
“Kita ko.”
“I'm trying.”
“Isang almusal?”
“Hindi.”
Umiling siya.
“Simula.”
Hindi ako humanga agad.
Madaling gumawa ng breakfast pagkatapos mapahiya.
Mas mahirap magbago kapag wala nang audience.
Kaya hinintay ko.
Lumipas ang isang linggo.
Siya ang nag-grocery nang hindi ko inuutos.
Dalawang linggo.
Siya ang nagdala kay Nico sa football practice.
Isang buwan.
Nang tawagin ko siyang pauwi na ako at pagod, hindi niya sinagot ng:
“Ako rin.”
Sinabi niya:
“Ako na sa dinner.”
Maliit na bagay.
Pero napansin ko.
May nangyari rin sa trabaho niya.
Hindi niya nakuha ang promotion.
Akala ko sisihin niya ako.
O si Nico.
Hindi niya ginawa.
May isang gabing nakaupo kami sa porch nang sabihin niya:
“Kay Daniel napunta.”
“Yung promotion?”
“Oo.”
“Sorry.”
“Deserved niya.”
Napatingin ako.
“Talaga?”
Tumango siya.
“Mas magaling siya sa role.”
Tahimik sandali.
“Akala ko dati, kailangan kong magustuhan ako ng tamang tao.”
“Then?”
“Sinabi ni Sabrina sa review ko na magaling daw ako pero masyado akong concerned sa impression kaysa leadership.”
Napataas ang kilay ko.
“Ouch.”
“Deserved.”
Napangiti ako.
“Growth.”
“Don't enjoy this too much.”
“Hindi ko maipapangako.”
Makalipas ang ilang buwan, nagkaroon ulit ng company family event.
Sa park naman.
Habang naghahanda kami, inilabas ni Marco ang cooler.
“Ako na rito.”
Tumingin si Nico sa akin.
Nagkibit-balikat ako.
Pagdating namin, si Marco ang nagdala ng cooler at dalawang bag.
Ako ang may hawak ng cellphone ko.
Nang makita kami ni Sabrina, ngumiti siya.
“Hi, Lea. Hi, Nico.”
“Hello po.”
sabi ni Nico.
Napatingin siya kay Marco.
“May sunscreen ka ba?”
Nanlaki ang mata ni Marco.
Tumawa si Sabrina.
Pati ako.
Si Nico ang pinakamatagal tumawa.
“Not funny.”
sabi ni Marco.
“Medyo.”
sabi ko.
Pagkatapos ng ilang oras, naglabas ako ng sunscreen.
Hindi ko pa man hinihingi, lumapit si Marco.
“Likod?”
Tumango ako.
“Oo.”
Kinuha niya ang bote.
Tahimik niya akong nilagyan.
Walang audience na pinapahanga.
Walang boss na nakatingin.
Walang promotion na makukuha.
Asawa lang niya ako.
At sa pagkakataong iyon, sapat na iyon para tulungan niya ako.
Napansin ni Nico.
Siyempre napansin niya.
Nang gabing iyon, habang nagliligpit kami, lumapit siya sa ama niya.
“Pa?”
“Ano?”
“Good manners.”
Napatawa si Marco.
“Salamat, Professor.”
“May tuition.”
“Magkano?”
“Pizza.”
“Extortion yan.”
“Family discount.”
Nagtawanan silang dalawa.
At habang pinapanood ko sila, naisip ko kung gaano kalapit ang nangyari sa beach sa pagiging isa lamang nakakatawang family story.
Yung araw na binuhusan ng malamig na sunscreen ng anak ang tatay niya.
Pero hindi iyon ang dahilan kung bakit hindi iyon nakalimutan ni Marco.
Hindi dahil malamig ang sunscreen.
Hindi dahil nakita ng boss niya.
Hindi dahil hindi niya nakuha ang promotion.
Hindi niya iyon nakalimutan dahil sa unang pagkakataon, nakita niya ang sarili niya sa mata ng sampung taong gulang naming anak.
At hindi nagustuhan ni Nico ang nakita niya.
May mga lalaki kasing iniisip na ang respeto sa asawa ay pribadong bagay.
Na pwede silang maging charming sa labas at dismissive sa bahay.
Na pwede nilang buhatin ang bag ng boss pero hayaang mag-isa ang asawa sa mabigat na cooler.
Na pwede silang maging maingat sa damdamin ng ibang tao pero tawaging “selos” o “overreaction” ang sakit ng sariling asawa.
Pero may maliliit na matang nakatingin.
May batang natututo kung paano tratuhin ang taong mahal mo.
At noong araw na iyon, akala ni Marco ang anak namin ang tinuturuan naming dalawa ng magandang asal.
May you like
Hindi niya alam na si Nico pala ang magbibigay sa kanya ng leksiyong hindi niya malilimutan:
Kung kaya mong maging mabait sa taong gusto mong mapahanga, mas dapat kaya mong maging mabait sa taong pinili mong makasama sa buhay.
