PITONG TAON AKONG NAGHINTAY NA PAKASALAN NIYA, PERO GINAWA NIYANG KATATAWANAN ANG HALAGA KO SA HARAP NG MGA MAGULANG KO—HINDI NIYA ALAM NA SA ARAW NG KASAL, IBANG LALAKI ANG MAGHIHINTAY SA ALTAR!
PITONG TAON AKONG NAGHINTAY NA PAKASALAN NIYA, PERO GINAWA NIYANG KATATAWANAN ANG HALAGA KO SA HARAP NG MGA MAGULANG KO—HINDI NIYA ALAM NA SA ARAW NG KASAL, IBANG LALAKI ANG MAGHIHINTAY SA ALTAR!
“Twenty-eight ka na? Bawas ₱60,000!”
“Pitong taon na kayong magkasintahan? Wala nang excitement! Bawas ₱80,000!”
“Labindalawang beses kang nagtanong tungkol sa kasal? Desperada! Bawas ₱100,000!”
Nagtawanan ang mga bisita sa bahay namin sa Batangas.
Pero ang pinakamasakit, ang lalaking pitong taon kong minahal ay hindi man lang ako ipinagtanggol.
Sa halip, kinuha ni Marco Alvarado ang calculator.
“May iba pa tayong dapat ibawas.”
Ako si Andrea Villanueva, 28 taong gulang, isang accountant sa Makati.
Pitong taon akong naghintay na pakasalan ni Marco, anak ng isang mayamang negosyante.
Nang dalhin niya ang kanyang pamilya at mga kaibigan sa bahay namin upang pag-usapan ang kasal, isang linggong naghanda ang mga magulang ko.
Nagpintura si Papa ng sala. Bumili si Mama ng bagong kurtina at nagluto ng kare-kare, kaldereta, at paboritong leche flan ni Marco.
Pero sa halip na pag-usapan ang aming kinabukasan, ginawang katatawanan ni Bianca Salcedo, ang matalik na kaibigan ni Marco, ang aking pagkatao.
Namigay siya ng mga papel na may nakasulat na Bride Price Deduction Voucher.
Bawat bagay tungkol sa akin ay may katumbas na bawas.
Pati ang kagustuhan kong magtrabaho pagkatapos ng kasal at suportahan ang matatanda kong magulang ay ginawang dahilan para maliitin ako.
“Mula ₱288,000, naging negative ₱200,000!” masayang anunsiyo ni Marco.
Pumalakpak si Bianca.
“Ibig sabihin, pamilya ni Andrea ang may utang sa pamilya ni Marco!”
Nagtawanan silang lahat.
Nakita kong nakayuko si Papa habang pilit na pinipigilan ni Mama ang kanyang luha.
At nang marinig kong sinabi ni Marco sa garahe na sinadya niyang ipahiya ako para tumigil akong magtanong tungkol sa kasal, tuluyan akong natauhan.
Mas masakit nang ialok ni Papa ang ₱80,000 nilang ipon at sabihing handa silang ibenta ang bahay para lamang matuloy ang kasal.
“Hindi po natin ibebenta ang bahay,” sabi ko.
“Pero anak, pitong taon kayo,” bulong ni Mama.
“Pitong taon din po akong naghintay na piliin niya ako. Ngayon, ako naman ang pipili.”
Kinagabihan, tinawagan ko si Gabriel Reyes, ang kaibigan kong noong kolehiyo ay minsang umaming mahal niya ako.
Nasa Singapore siya nang huli kaming magkita.
“Andrea,” sabi niya noon, “kung dumating ang araw na mapagod kang maghintay sa taong hindi ka kayang piliin, puwede mo ba akong bigyan ng pagkakataon?”
Pitong taon kong hindi tinawagan ang numerong iyon.
Pero nang gabing iyon, sinagot niya ako sa ikatlong ring.
“Gabriel, totoo pa rin ba ang sinabi mo noon?”
“Oo,” sagot niya. “Pero gusto kong makatiyak na hindi ka lang nagpapasya dahil nasaktan ka.”
“Pagod na akong magmakaawa sa maling tao.”
“Kung ganoon, uuwi ako. Mag-usap tayo nang maayos.”
Hindi ko inaasahang darating siya sa bahay namin nang gabing iyon.
May dala siyang maliit na maleta at halatang pagod sa biyahe.
Lumapit siya kay Papa at magalang na nagmano.
“Sir, hindi po ako narito para basta kunin ang anak ninyo. Nandito po ako para humingi ng pagkakataong patunayan na kaya ko siyang mahalin nang may respeto.”
Napaluha si Mama.
Pero bago pa kami makapag-usap nang matagal, tumunog ang cellphone ko.
Mensahe mula kay Marco.
“Andrea, may sorpresa ako sa iyo. Sa loob ng tatlong araw, iaanunsiyo ko ang petsa ng kasal natin. Kaya ayusin mo na ang ugali mo.”
Ipinakita ko iyon kay Gabriel.
Hindi siya ngumiti.
“Andrea, bago ka magsimula ng panibagong relasyon, tapusin mo muna nang malinaw ang dati.”
Tumango ako.
“Tama ka.”
Kinabukasan, pinuntahan ko si Marco sa hotel.
Nandoon din si Bianca, nakaupo sa tabi niya habang umiinom ng kape.
“Ano'ng ginagawa mo rito?” tanong ni Marco.
“Makikipaghiwalay ako.”
Napatawa siya.
“Ano? Dahil lang sa biro kahapon?”
“Hindi iyon biro, Marco. Sinadya mong ipahiya ang pamilya ko.”
Umirap si Bianca.
“Napakasensitibo mo naman!”
Hindi ko siya pinansin.
“Marco, tapos na tayo.”
Tumayo siya.
“Andrea, pitong taon tayo. Hindi mo ako kayang iwan.”
“Akala ko rin.”
Inilapag ko sa mesa ang singsing na ibinigay niya noong ikalimang anibersaryo namin.
“Pero mali tayong dalawa.”
Biglang tumigas ang mukha niya.
“Kung aalis ka ngayon, huwag kang babalik.”
“Hindi na ako babalik.”
Paglabas ko ng hotel, nanginginig pa rin ang mga kamay ko.
Pero sa unang pagkakataon, magaan ang dibdib ko.
Lumipas ang mga buwan.
Hindi ko agad sinagot ang panliligaw ni Gabriel.
Sinabi ko sa kanya na kailangan ko munang matutong maging masaya nang hindi umaasa sa isang lalaki.
Naintindihan niya.
Hindi siya nagmadali.
Minsan, bumibisita siya sa Batangas at tumutulong kay Papa sa maliit naming taniman.
Kapag masakit ang tuhod ni Mama, siya mismo ang naghahatid sa kanya sa doktor.
Hindi niya kailanman ipinagyabang ang trabaho niya bilang civil engineer o ang negosyong itinayo niya sa Singapore.
Isang araw, nadatnan ko siyang nagkukumpuni ng sirang bubong sa likod ng bahay.
“Gabriel, puwede naman tayong kumuha ng karpintero.”
Ngumiti siya.
“Kaya ko naman. At masaya akong makatulong.”
“Hindi mo kailangang gawin ang lahat ng ito para mapansin kita.”
Bumaba siya sa hagdan.
“Alam ko. Ginagawa ko ito dahil mahalaga sa akin ang pamilya mo.”
Doon ko napagtantong ibang-iba ang pagmamahal na hindi kailangang ipagpilitan.
Isang taon matapos kaming maghiwalay ni Marco, sinagot ko si Gabriel.
At makalipas ang isa pang taon, nag-propose siya sa akin sa ilalim ng punong mangga sa bakuran namin.
Walang mamahaling restaurant.
Walang daan-daang bisita.
Nandoon lamang sina Mama, Papa, at ilang malalapit na kaibigan.
“Andrea,” sabi niya habang nakaluhod, “hindi ko kayang ipangakong magiging perpekto ang buhay natin. Pero ipinapangako kong hindi kita gagawing katatawanan, at hindi kita hahayaang mag-isang harapin ang mga problema natin.”
Napaluha ako.
“Oo, Gabriel.”
Masayang pumalakpak sina Mama at Papa.
At sa unang pagkakataon, nakita kong umiiyak si Papa dahil sa tuwa, hindi dahil sa kahihiyan.
Tatlong buwan bago ang kasal, biglang nagpakita si Marco sa opisina ko.
May dala siyang malaking bouquet ng rosas.
“Andrea, kailangan nating mag-usap.”
“Bakit?”
“Balita ko, ikakasal ka.”
“Oo.”
“Kanino?”
“Kay Gabriel Reyes.”
Biglang nagbago ang mukha niya.
“'Yung kaibigan mong nasa Singapore?”
Tumango ako.
Napatawa siya nang mapait.
“Hindi mo man lang ako hinintay?”
Hindi ako makapaniwala.
“Marco, dalawang taon na tayong hiwalay.”
“Pero pitong taon tayo!”
“At pitong taon mo akong pinaghintay.”
Lumapit siya.
“Andrea, handa na akong pakasalan ka ngayon.”
“Hindi na ako naghihintay.”
Naglabas siya ng maliit na kahon.
Sa loob ay isang mamahaling singsing.
“Mas mahal ito kaysa sa ibinigay sa iyo ng lalaking iyon.”
Dahan-dahan kong isinara ang kahon.
“Marco, hindi mo pa rin naiintindihan.”
“Ano?”
“Hindi presyo ng singsing ang problema. Kung paano mo ako tinrato.”
Umalis siya nang galit.
Akala ko, iyon na ang huling pagkakataong magkikita kami.
Nagkamali ako.
Isang linggo bago ang kasal, tumawag si Mama.
“Andrea, may kakaibang nangyari.”
“Ano po iyon?”
“May dumating na babae rito. Si Bianca.”
Nanlamig ako.
“Ano'ng ginawa niya?”
“May dala siyang mga larawan at sinasabing niloloko ka raw ni Gabriel.”
Agad akong umuwi.
Ipinakita sa akin ni Mama ang mga litrato.
Nandoon si Gabriel kasama ang isang babae at dalawang batang lalaki sa isang restaurant.
May kasama ring mensahe.
“Hindi mo ba alam na may pamilya na siya sa Singapore?”
Nanginig ang kamay ko.
Pero sa halip na agad maniwala, tinawagan ko si Gabriel.
“May kailangan akong itanong.”
Tahimik niyang pinakinggan ang lahat.
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Andrea, ang babaeng nasa litrato ay ang ate kong si Grace. Ang dalawang bata ay mga pamangkin ko.”
“Bakit hindi ko pa sila nakikilala?”
“Nasa Singapore sila. Pero darating sila sa kasal natin.”
Ipinakita niya ang mga lumang larawan nilang magkakapatid at tinawagan si Grace sa harap ko.
Kinumpirma nito ang lahat.
Napaupo ako sa sobrang ginhawa.
Hindi ako nagalit kay Gabriel.
Mas natuwa akong hindi niya ako pinilit maniwala sa kanya nang walang paliwanag.
“Salamat sa pagtatanong sa akin,” sabi niya.
“Natuto na ako,” sagot ko. “Hindi na ako basta magpapasya dahil sa takot.”
Dumating ang araw ng kasal.
Sa isang maliit ngunit magandang simbahan sa Batangas, nagtipon ang aming pamilya at mga kaibigan.
Nakasuot ako ng simpleng puting bestida.
Si Mama ang nag-ayos ng belo ko.
Si Papa naman ang hahatid sa akin sa altar.
Bago kami lumabas, hinawakan niya ang kamay ko.
“Anak, masaya ka ba?”
Ngumiti ako habang umiiyak.
“Opo, Pa. Sobrang saya.”
“Kung ganoon, wala na akong ibang hihilingin.”
Nang bumukas ang pinto ng simbahan, nakita ko si Gabriel sa dulo ng altar.
Nakangiti siya.
Pero bago pa kami makalakad, may narinig kaming sigawan sa labas.
“Andrea!”
Si Marco.
Kasama niya si Bianca.
Sinubukan silang pigilan ng mga tagapangasiwa ng simbahan, ngunit nagpilit si Marco na makausap ako.
“Hindi puwedeng matuloy ito!” sigaw niya.
Nagkatinginan ang mga bisita.
Lumapit ako sa pintuan habang nanatili sa tabi ko si Papa.
“Marco, ano'ng ginagawa mo rito?”
“Pitong taon kitang minahal! Hindi ka puwedeng basta magpakasal sa iba!”
Tahimik akong tumingin sa kanya.
“Marco, hindi mo ako pinili noong pagkakataon mong gawin iyon.”
“Pero nagbago na ako!”
“Kung talagang nagbago ka, igagalang mo ang desisyon ko.”
Biglang sumingit si Bianca.
“Andrea, sigurado ka bang mas mabuting lalaki si Gabriel? Baka pera lang ang habol niya!”
Napatingin ako sa kanya.
“Bianca, noong una tayong nagkita, tinanong mo kung magkano ang halaga ko bilang magiging asawa.”
Natahimik siya.
“Ngayon, sasagutin kita.”
Lumapit ako nang isang hakbang.
“Walang halaga ng pera ang makakabili ng respeto ko sa sarili.”
Pagkatapos ay humarap ako kay Marco.
“At walang pitong taon ng paghihintay ang obligadong magtali sa akin sa isang taong hindi marunong magmahal nang may respeto.”
Hindi na siya nakasagot.
Hiniling ni Papa sa mga tagapangasiwa na samahan silang palabas.
At sa wakas, nagsimula ang seremonya.
Habang naglalakad kami ni Papa patungo sa altar, nakita kong umiiyak si Mama.
Nakatayo si Gabriel, naghihintay sa akin.
Nang makarating kami, hinawakan niya ang kamay ko.
“Handa ka na?” mahinang tanong niya.
Ngumiti ako.
“Matagal na.”
Sa harap ng aming mga pamilya, nangako kaming mamahalin at igagalang ang isa't isa.
Hindi ko kailangang talikuran ang trabaho ko.
Hindi ko kailangang iwan ang mga magulang ko.
At higit sa lahat, hindi ko kailangang patunayan ang halaga ko sa pamamagitan ng pagtitiis sa kahihiyan.
Pagkatapos ng seremonya, lumapit sa amin si Papa.
Hinawakan niya ang kamay ni Gabriel.
“Anak, wala kaming malaking kayamanan na maibibigay sa inyo.”
Umiling si Gabriel.
“Papa, hindi po pera ang hinihingi ko.”
“Ano?”
“Ang tiwala ninyo. At sana, lagi kayong bahagi ng buhay namin.”
Napaluha si Papa.
Mahigpit niya kaming niyakap.
Makalipas ang isang taon, nakaupo kami ni Gabriel sa veranda ng bahay namin sa Batangas.
Katatapos lamang naming maghapunan kasama sina Mama at Papa.
Tahimik na nakasandal ang ulo ko sa balikat niya.
“Andrea,” bulong niya, “may pinagsisisihan ka ba?”
Napaisip ako.
Naalala ko ang pitong taon kong paghihintay kay Marco.
Ang mga gabing umiiyak ako dahil hindi niya ako inuuna.
Ang araw na pinagtawanan niya ang mga magulang ko.
At ang sandaling muntik nang ibenta ni Papa ang bahay para lamang matuloy ang kasal namin.
Pagkatapos ay tumingin ako kay Gabriel.
“May isang bagay lang.”
“Ano iyon?”
“Sana mas maaga kong natutunang piliin ang sarili ko.”
Hinawakan niya ang kamay ko.
“Ang mahalaga, natutuhan mo.”
Ngumiti ako.
Dati, akala ko ang pitong taon ay napakahabang panahon para basta bitawan.
Pero natutuhan kong hindi nasusukat ang tunay na pagmamahal sa tagal ng relasyon.
Nasusukat ito sa respeto, katapatan, at kakayahang piliin ang isa't isa kahit walang nanonood.
May you like
Dahil ang babaeng marunong magmahal ay hindi dapat gawing katatawanan, at ang lalaking tunay na nagmamahal ay hindi kailanman gagamit ng calculator upang sukatin ang halaga ng kanyang mapapangasawa.
WAKAS.
