PINALAYAS AKO NG TATAY KO DAHIL PINAKASALAN KO ANG HARDINERO NIYA—WALONG TAON ANG LUMIPAS, DUMATING SIYA PARA MAKITA ANG MGA APO NIYA AT NAPASIGAW, “IMPOSIBLE… PAANO NANGYARI ITO?”
PINALAYAS AKO NG TATAY KO DAHIL PINAKASALAN KO ANG HARDINERO NIYA—WALONG TAON ANG LUMIPAS, DUMATING SIYA PARA MAKITA ANG MGA APO NIYA AT NAPASIGAW, “IMPOSIBLE… PAANO NANGYARI ITO?”
Sa bahay ng ama ko, may tamang lugar ang bawat tao.
Ang pamilya ay dumadaan sa pangunahing pintuan.
Ang mga bisita ay sa veranda.
Ang mga empleyado ay sa likod.
At ang mga bagay na ayaw pag-usapan ng ama ko ay inililibing sa katahimikan.
Ganoon ang buhay ko sa loob ng dalawampu’t anim na taon.
Ako si Elena Beaumont.
Ang ama ko, si Richard Beaumont, ang nagtatag ng Beaumont Hotels, isang regional hotel chain na nagsimula sa isang lumang inn at kalaunan ay kumalat sa apat na estado.
Sa labas, perpekto ang buhay namin.
Malaking bahay.
Private school.
Mga bakasyon na may driver at security.
Mga party na punô ng negosyante at politiko.
Pero sa loob ng bahay, para akong isang bagay na kailangang bantayan kaysa isang anak na kailangang mahalin.
Namatay ang nanay kong si Margaret siyam na araw matapos akong ipanganak.
Komplikasyon pagkatapos ng panganganak.
Matinding pagdurugo.
Hindi ko siya nakilala.
Ang alam ko lang tungkol sa kanya ay mula sa mga litrato.
May isang portrait sa library kung saan nakasuot siya ng berdeng damit at nakangiti habang hawak ang isang libro.
Dalawampu’t walo siya roon.
Hindi siya tumanda.
Kami lang ang tumanda sa paligid niya.
Pagkatapos niyang mamatay, lumipat sa bahay ang kapatid niyang si Aunt Lorraine.
Siya ang nagpalaki sa akin.
Tinuruan niya akong umupo nang tuwid.
Magsalita nang mahinahon.
Huwag humadlang kapag may business meeting ang ama ko.
At higit sa lahat, huwag kumuha ng panganib sa kalusugan ko.
Labing-anim ako nang una kong malaman kung bakit.
Nakahandusay ako sa sahig ng school clinic dahil sa sobrang sakit ng puson nang sabihin ni Aunt Lorraine:
“Pareho kayo ng katawan ng nanay mo.”
Hindi ko iyon naintindihan.
Hanggang sa dinala ako ng ama ko sa isang espesyalista.
Ipinaliwanag ng doktor na may structural weakness sa uterus ko na malamang namana ko mula sa nanay ko.
Posible akong mabuntis.
Pero magiging high-risk ang pregnancy.
At maaaring maging napakahirap, o mapanganib, ang higit sa isang pagbubuntis.
Nakatayo ang ama ko sa gilid ng consultation room na parang estatwa.
Wala siyang sinabi.
Pero nang gabing iyon, dumaan ako sa study niya at narinig ko siyang umiiyak.
Iyon lang ang unang beses na narinig ko siyang ganoon.
Kinabukasan, parang ibang tao na siya.
Mas mahigpit.
Mas protective.
Mas controlling.
May curfew ako kahit nasa college na.
May driver ako kahit dalawang kanto lang ang pupuntahan ko.
Bawat lalaking lumalapit sa akin ay sinusuri niya.
Akala ko dahil gusto niyang kontrolin ang lahat.
Hindi ko naisip noon na maaaring takot lang siyang mawalan ulit ng isa pang babaeng Beaumont.
Doon ko nakilala si Daniel Reyes.
Hindi siya driver.
Hindi rin siya executive.
Siya ang bagong head gardener sa estate.
Dalawampu’t siyam siya.
Tahimik.
Matangkad.
At laging may lupa sa ilalim ng mga kuko kahit malinis ang uniform niya.
Nagsimula siyang magtrabaho sa amin noong twenty-three ako.
Sa unang taon, halos hindi kami nag-uusap.
Ngumingiti lang siya kapag dumadaan ako sa greenhouse.
Minsan, makikita ko siyang nagbabasa habang lunch break.
Mga libro tungkol sa landscape architecture.
Isang araw, tinanong ko siya kung bakit.
“Gusto kong magkaroon ng sarili kong landscaping company balang araw,” sabi niya.
“Bakit hindi ka magsimula?”
Napangiti siya.
“Dahil kailangan muna ng pera bago mangarap nang maayos.”
Iyon ang unang totoong conversation namin.
Sumunod ang marami pa.
Minsan sa greenhouse.
Minsan sa likod ng tool shed.
Minsan habang tinutulungan niya akong magtanim ng herbs na lagi namang namamatay sa kamay ko.
Hindi ako tinitingnan ni Daniel bilang anak ni Richard Beaumont.
Hindi niya tinatanong kung gaano kalaki ang inheritance ko.
Hindi niya kailangang malaman kung sino ang mga kakilala ko.
Tinatanong niya kung masaya ba ako.
Nakakagulat kung gaano kahirap sagutin ang simpleng tanong na iyon kapag buong buhay kang tinuruan na ang comfort ay katumbas ng happiness.
Dalawang taon kaming nagtagong magkasintahan.
Hindi dahil ikinahihiya ko siya.
Kundi dahil alam naming pareho kung ano ang gagawin ng ama ko kapag nalaman niya.
Nang sabihin sa akin ni Daniel na gusto niya akong pakasalan, nakatayo kami sa maliit na greenhouse habang umuulan sa bubong na salamin.
“Wala akong malaking bahay,” sabi niya.
“Wala akong Beaumont money.”
“Hindi ko kailangan.”
“May maliit akong savings.”
“Daniel.”
Tumingin siya sa akin.
“Ang gusto ko ay buhay na ako mismo ang pumili.”
At sa unang pagkakataon, sinabi kong malakas:
“Gusto kong pakasalan ka.”
Sinabi namin sa ama ko isang Linggo ng gabi.
Nasa dining room kami.
Naroon si Aunt Lorraine.
Nakatayo si Daniel sa tabi ko, suot ang pinakamagandang suit na mayroon siya.
Matagal na hindi nagsalita ang ama ko.
Pagkatapos ay inilapag niya ang wine glass.
“Huwag mong sabihing seryoso ka.”
“Serious ako.”
Tumingin siya kay Daniel.
“Babayaran kita para mawala.”
Nanigas si Daniel.
“Dad!”
“Ano? Gusto niya ng pera. Lahat ng taong lumalapit sa pamilyang ito ay gusto ng pera.”
“Hindi ako ganoon,” mahinahong sabi ni Daniel.
Tumayo ang ama ko.
“Hindi mo siya mapapangasawa.”
“Bakit?”
“Dahil empleyado siya.”
“Hindi na iyon ang trabaho niya kapag nagpakasal kami.”
“Hindi mo naiintindihan.”
“Hindi, ikaw ang ayaw umintindi.”
Itinuro niya si Daniel.
“Ang lalaking iyan ay nagtatrabaho para sa akin.”
“May pangalan siya.”
“May posisyon siya.”
Iyon ang pinakamasakit na bahagi.
Hindi ang galit.
Hindi ang insulto.
Kundi ang paniniwala niya na may mga taong ipinanganak sa ibaba at may mga taong ipinanganak sa itaas.
Huminga ako nang malalim.
“Kung hindi mo siya tatanggapin, problema mo iyon. Pero pakakasalan ko siya.”
Hindi sumigaw ang ama ko.
Mas masama.
Tumango lang siya.
“Sige.”
Kinabukasan, hindi na gumana ang card ko sa main gate.
Na-freeze ang trust account na ginagamit ko.
Tinanggal si Daniel sa trabaho.
At sinabi ni Aunt Lorraine sa house manager na huwag akong papasukin kapag bumalik ako.
Sa loob ng isang araw, nawala ang bahay, pera, at pamilya ko.
Nagpakasal kami ni Daniel makalipas ang isang buwan.
Sa courthouse.
Labindalawa lang ang bisita.
Ang wedding dress ko ay secondhand.
Ang flowers ay ginawa ni Daniel gamit ang mga wildflowers mula sa maliit na bakanteng lote sa likod ng apartment namin.
Mas masaya ako noon kaysa sa kahit anong ballroom party na dinaluhan ko.
Pero hindi madali ang sumunod.
Nagtrabaho si Daniel sa isang landscaping crew.
Ako naman ay nagsimulang magtrabaho bilang receptionist sa isang dental clinic.
Mula sa babaeng may personal driver, naging babae akong nagbibilang ng grocery budget bago bumili ng gatas.
At kakaiba man pakinggan, doon ko unang naramdaman na akin talaga ang buhay ko.
Pagkaraan ng sampung buwan, nalaman kong buntis ako.
Naupo ako sa banyo nang halos kalahating oras hawak ang pregnancy test.
Masaya ako.
Takot na takot din.
Hindi ko nakalimutan ang sinabi ng doktor noong sixteen ako.
Nakahanap kami ng high-risk pregnancy specialist sa kabilang lungsod.
Mahal.
Hindi sakop lahat ng insurance.
Kaya nag-extra jobs si Daniel tuwing weekend.
Nag-aayos siya ng gardens sa umaga.
Nagde-deliver ng supplies sa gabi.
Umuwi siyang pagod, pero lagi niyang inilalagay ang kamay niya sa tiyan ko bago matulog.
“Okay ba kayo?”
Parang hindi lang ako ang kinakausap niya.
Dumating ang anak naming si Lucas sa thirty-eight weeks.
Healthy.
Malakas.
Seven pounds, five ounces.
Nang marinig ko ang unang iyak niya, naisip ko ang ama ko.
Naisip kong tawagan siya.
Hindi ko ginawa.
Tatlong taon ang lumipas.
Nagkaroon na ng sariling maliit na landscaping business si Daniel.
Ako naman ay nag-training para maging ultrasound technician.
At pagkatapos, nabuntis ako ulit.
Mas mahirap ang pregnancy na iyon.
Noong thirty-two weeks, nagsimula akong mag-contractions.
Dinala ako sa ospital nang madaling-araw.
Hindi na nila napigilan nang matagal ang labor.
Ipinanganak si Sophie na tatlong pounds at labing-isang ounces.
Hindi siya agad umiyak.
Walong segundo lang siguro iyon.
Pero para sa akin, parang walong taon.
Pagkatapos ay gumalaw ang dibdib niya.
At nagsimula siyang umiyak.
Tatlong linggo siyang nasa NICU.
Tuwing gabi, umuuwi si Daniel para alagaan si Lucas, pagkatapos babalik bago mag-umaga para makita si Sophie.
Muntik na rin akong maoperahan dahil sa komplikasyon sa pagdurugo.
Isang batang OB resident ang nakapansin agad sa pagbaba ng blood pressure ko.
Kung ilang minuto pa silang na-late, hindi ko alam kung nandito pa ako.
Noong gabing iyon, habang nasa recovery room ako, nasa upuan si Daniel.
Hindi siya umiiyak.
Pero nanginginig ang mga kamay niya.
“Akala ko mawawala ka,” sabi niya.
Hinawakan ko ang kamay niya.
“Ako rin.”
Naisip ko ang ama ko.
Kung alam niya ba.
Kung makakatulog ba siya nang gabing iyon kung alam niyang muntik na akong mamatay tulad ng nanay ko.
Pero walong taon kaming walang usap.
At pride, kapag pinabayaan nang matagal, nagiging pader na parang imposibleng akyatin.
Lumipas ang mga taon.
Lumipat kami sa maliit na puting bahay sa Maple Street.
May apat na bedrooms.
May backyard.
At si Daniel mismo ang gumawa ng garden.
May lemon tree sa gitna.
May swing para sa mga bata.
Maliit iyon kumpara sa estate ng ama ko.
Pero sa tuwing binubuksan ko ang front door, alam kong walang tao sa loob na kailangang gumamit ng ibang entrance dahil lang sa trabaho niya.
Pitong taong gulang na si Lucas.
Limang taon si Sophie.
Alam nilang may lolo silang hindi nila nakikita.
Minsan, nagtatanong sila.
“Galit ba siya sa atin?”
“Hindi.”
“Bakit hindi siya pumupunta?”
Doon ako nahihirapan.
Dahil ang totoo ay hindi ko alam kung galit ba siya sa kanila.
Hindi niya nga alam kung umiiral sila.
Akala ko.
Isang Sabado ng hapon, may humintong itim na sedan sa harap ng bahay.
Nasa porch kami ni Daniel.
Nag-aayos si Lucas ng toy truck sa sahig.
Si Sophie naman ay nagdo-drawing gamit ang chalk.
Nang bumukas ang pinto ng sasakyan, nanigas ako.
Ama ko.
Mas maputi na ang buhok niya.
Mas mabagal maglakad.
At sa unang pagkakataon sa buhay ko, parang maliit siya.
May hawak siyang kahon.
Hindi silver bag.
Isang lumang wooden box.
Huminto siya sa gate.
Hindi siya agad pumasok.
“Elena.”
Walong taon ko nang hindi naririnig ang pangalan ko sa boses niya.
Bago ako makasagot, tumakbo si Sophie papunta sa lawn.
“Mommy, may bisita!”
Sumunod si Lucas.
Nang makita sila ng ama ko, parang tumigil ang buong katawan niya.
Una niyang tiningnan si Lucas.
Pagkatapos si Sophie.
Matagal.
Masyadong matagal.
Biglang nahulog ang kahon mula sa mga kamay niya.
Bumukas iyon sa damuhan.
May mga lumang litrato at isang velvet jewelry case sa loob.
“Paano—”
Napaatras siya.
“Paano nangyari ito?”
Napakunot-noo ako.
“Ano?”
Itinuro niya ang mga bata.
“Dalawa sila.”
Hindi agad nakapagsalita si Daniel.
Ako rin.
Tumitig ang ama ko kay Sophie.
Hazel eyes.
Brown curls.
At iyong paraan niyang nakataas ang kaliwang kilay kapag naguguluhan.
Eksaktong katulad ng nanay ko sa mga litrato.
“Hindi maaari,” bulong niya.
“Sinabi ng doktor… sinabi niyang—”
“Sinabi niyang mahirap,” sagot ko. “Hindi imposible.”
Napahawak ang ama ko sa dibdib niya.
“Dalawang pregnancy?”
“Oo.”
“Pareho kang…”
“High-risk.”
Napatakip siya sa bibig.
At doon ko nakita ang isang bagay na hindi ko inaasahan.
Takot.
Hindi disgust.
Hindi galit.
Purong takot.
Parang nalaman niyang may sakunang nangyari walong taon na ang nakalipas at ngayon lang siya dumating sa eksena.
“Pumasok muna kayo,” sabi ni Daniel.
Tiningnan siya ng ama ko.
Walong taon na ang nakalipas, tinawag niya itong empleyado.
Ngayon, tumango siya.
“Salamat.”
Umupo siya sa sofa namin.
Si Lucas ay nagtatago sa hallway.
Si Sophie naman ay hindi marunong matakot sa strangers.
Umupo siya sa carpet at nagpatuloy sa pagdo-drawing.
Sinabi ko sa ama ko ang lahat.
Ang unang pregnancy.
Ang specialist.
Ang extra jobs ni Daniel.
Ang NICU.
Ang premature birth ni Sophie.
Ang pagdurugo.
Ang emergency procedure.
Habang nagsasalita ako, hindi gumagalaw ang ama ko.
Hanggang sa sinabi kong muntik na akong mamatay.
Doon niya tinakpan ang mukha niya.
“Bakit hindi mo sinabi sa akin?”
Napatawa ako nang mahina.
“Paano?”
Tumingin siya.
“Pinalayas mo ako.”
“Hindi ko ibig sabihin na—”
“Pinatay mo ang access ko sa bahay. Pinutol mo ang pera. Tinanggal mo ang asawa ko sa trabaho. Hindi mo ako tinawagan sa loob ng walong taon.”
“Sumulat ka.”
Nanlamig ako.
“Ano?”
“Sumulat ka sa akin.”
Tumingin siya sa sahig.
“Hindi ko alam.”
“Anong ibig mong sabihin?”
“May mga sulat.”
Naglabas siya ng isang bundle mula sa wooden box.
Kilala ko agad ang envelopes.
Handwriting ko.
Birthday cards.
Christmas cards.
Isang sulat matapos ipanganak si Lucas.
Isang sulat mula sa NICU.
Lahat.
Binuksan ko ang bibig ko pero walang lumabas na salita.
“Hindi ko natanggap ang mga ito,” sabi ng ama ko.
“Sino ang nagtago?”
“Aunt Lorraine.”
Parang bumagsak ang sikmura ko.
Umiling siya.
“Hindi niya ginawa dahil kinamumuhian ka niya. Ang sabi niya, after my heart surgery seven years ago, hindi raw ako stable enough para sa stress. Akala niya, kapag nabasa ko ang letters mo, hahanapin kita. At baka… hindi ko raw kayanin kung ayaw mo na akong makita.”
“Hindi niya karapatang magdesisyon noon.”
“Alam ko.”
“Hindi rin ikaw.”
“Alam ko.”
Tahimik ang sala.
Pagkatapos ay sinabi niya ang bagay na hindi ko inaasahang marinig mula sa kanya.
“Natakot ako.”
Tumingin ako.
“Namatay ang nanay mo pagkatapos ka ipanganak. Nang sabihin ng doktor na pareho kayo ng kondisyon, ginawa kong takot ang buong buhay mo. Akala ko kung kokontrolin ko ang lahat, mapapanatili kitang buhay.”
Huminga siya nang nanginginig.
“Tapos pinili mo ang lalaking hindi ko kayang kontrolin.”
Tumingin siya kay Daniel.
“At sa halip na harapin ang takot ko, pinarusahan ko kayong dalawa.”
Hindi nagsalita si Daniel.
“Wala akong excuse,” dagdag ng ama ko. “May dahilan. Pero walang excuse.”
Si Sophie ang sumira sa katahimikan.
Lumapit siya sa kahon.
“Ano ’yan?”
Naglabas ang ama ko ng maliit na velvet case.
Binuksan niya.
May manipis na gold bracelet sa loob.
“Sa lola mo ito.”
Tumingin sa akin si Sophie.
“Yung nasa picture?”
“Oo,” sabi ko.
Mahinang ngumiti ang ama ko.
“Isinuot niya ito halos araw-araw.”
Iniabot niya iyon kay Sophie.
Pero bago kunin ng anak ko, tumingin siya sa akin.
“Pwede?”
Tumango ako.
Kinuha niya ang bracelet.
“Pretty.”
Biglang tumulo ang luha ng ama ko.
Hindi niya iyon pinunasan agad.
Tinitigan lang niya ang apo niyang hindi niya alam na umiiral hanggang ilang linggo bago iyon.
Lumapit si Lucas.
“Grandpa ka ba namin?”
Parang hindi makahinga ang ama ko.
“Oo,” sabi niya.
Huminto siya.
“Kung papayag kayo.”
Tiningnan ako ni Lucas.
Hindi ko alam kung anong sagot ang gusto niyang makita sa mukha ko.
Kaya sinabi ko:
“Grandpa siya. Pero ngayon lang namin siya nakikilala ulit.”
Satisfied iyon para sa isang seven-year-old.
“Mahilig ka ba sa chess?”
Nagulat ang ama ko.
“Oo.”
“Dad says magaling daw ako.”
Sumagot si Daniel mula sa kusina.
“Sabi ko mabilis kang matuto. Magkaiba iyon.”
“Same thing.”
Napatawa ang ama ko.
Isang maliit na tawa.
Pero unang beses kong narinig sa loob ng walong taon.
Hindi siya pinatulog namin sa bahay.
Hindi rin siya pinayagang bumalik kinabukasan na parang walang nangyari.
Walong taon ang nawala.
Hindi iyon binubura ng isang apology.
Bago siya umalis, tumayo siya sa front porch.
“Pwede ba akong bumalik?”
Napatingin ako kay Daniel.
Hindi siya nagsalita para sa akin.
Hindi niya kailanman ginagawa iyon.
Ako ang sumagot.
“Pwede.”
Napapikit ang ama ko na parang nabawasan ang isang toneladang bigat.
“Pero dahan-dahan.”
“Oo.”
“At walang regalo tuwing pupunta.”
Bahagya siyang ngumiti.
“Mahirap iyon.”
“Matuto ka.”
Tumango siya.
Pagkatapos ay tumingin kay Daniel.
“Mr. Reyes.”
“Richard.”
Saglit na natigilan ang ama ko.
Pagkatapos ay iniabot niya ang kamay niya.
Tinanggap iyon ni Daniel.
Hindi iyon forgiveness.
Pero simula iyon.
Makalipas ang isang buwan, dumating si Aunt Lorraine.
Hindi ko siya pinapasok agad.
Nakatayo kami sa porch nang halos sampung minuto.
Umiyak siya.
Nag-sorry.
Sinabi niyang talagang naniwala siyang pinoprotektahan niya ang kapatid niya.
“Pinrotektahan mo siya sa gastos ng relasyon ko sa kanya,” sabi ko.
Tumango siya.
“Alam ko.”
Hindi ko siya niyakap.
Hindi pa.
Pero pinapasok ko siya.
Dahil natutunan kong ang pagpapatawad ay hindi pintuang binubuksan mo nang isang beses.
Mas parang gate iyon.
Minsan isang pulgada lang bawat pagkakataon.
Anim na buwan na ngayon mula nang unang dumating ang ama ko.
Pumupunta siya dalawang beses sa isang buwan.
Hindi nang walang paalam.
Hindi kasama ang driver.
Siya mismo ang nagmamaneho.
Naglalaro sila ni Lucas ng chess sa dining table.
Tinuruan siya ni Sophie kung paano maglagay ng stickers sa tablet niya.
Minsan nahuhuli ko siyang nakatingin kay Daniel habang inaayos nito ang garden.
Hindi na tulad ng dati.
Wala nang tingin na:
Empleyado ka.
Mas parang:
Ikaw ang lalaking naroon noong wala ako.
Isang gabi, habang naghuhugas kami ng pinggan, sinabi ng ama ko:
“Hindi ko alam kung paano ka pasasalamatan.”
Tumingin si Daniel.
“Para saan?”
“Sa pag-aalaga sa kanya.”
Tumigil si Daniel.
“Hindi ko inalagaan si Elena para sa inyo.”
Napayuko ang ama ko.
“Alam ko.”
“Ginawa ko dahil asawa ko siya.”
“Alam ko rin.”
Pagkatapos ay tahimik na nagpatuloy si Daniel sa paghuhugas.
Pero may kung anong nagbago pagkatapos noon.
Hindi friendship.
Hindi pa.
Respeto.
At minsan, iyon muna ang kailangan.
Lumaki ako sa bahay kung saan ang pinto na ginagamit mo ay nakadepende sa halaga mo sa paningin ng may-ari.
Ngayon, wala kaming side entrance para sa staff.
Wala rin kaming staff.
May isang front door lang.
Doon pumapasok ang lahat.
Ang ama ko.
Si Aunt Lorraine.
Mga kaibigan.
Mga kapitbahay.
At ang lalaking minsang sinabing hindi karapat-dapat maging bahagi ng pamilya namin ang siyang unang nagbubukas noon kapag may kumakatok.
Minsan nakikita ko ang ama ko na nakatayo sa porch bago siya pumasok.
Hindi na siya basta pumapasok.
Kumakatok siya.
Naghihintay.
At sa maliit na bagay na iyon, nakikita ko kung gaano siya nagbago.
May mga sugat na hindi nawawala.
May walong taon na hindi maibabalik.
Hindi makikita ng ama ko ang first steps ni Lucas.
Hindi niya nakita ang unang araw ni Sophie sa preschool.
Hindi siya naroon sa NICU.
Hindi siya naroon nang graduate ako.
Hindi niya makukuha pabalik ang mga iyon.
Pero natutunan ko rin na hindi lahat ng nawawalang oras ay nangangahulugang wala nang natitirang oras.
May dalawang apo siyang dati ay hindi niya alam na posible.
May anak siyang minsang itinaboy niya at ngayon ay unti-unting pumapayag na muli siyang makilala.
At may manugang siyang dating tinawag niyang “hardinero” na ngayon ay may sariling landscaping company, labing-apat na empleyado, at higit na dignidad kaysa sa maraming lalaking nakaupo sa boardroom ng ama ko.
Pinakamahalaga, alam na ngayon ng mga anak ko ang isang bagay na hindi ko alam noong bata ako.
Ang pamilya ay hindi tungkol sa kung sino ang gumagamit ng front door at kung sino ang dapat dumaan sa likod.
Hindi ito tungkol sa apelyido.
Hindi ito tungkol sa pera.
At hindi rin ito tungkol sa pagiging perpekto.
Minsan, pamilya ang mga taong nananatili sa tabi mo kapag wala ka nang maibigay sa kanila.
May you like
At minsan, pamilya rin ang taong walong taon nang huli—
pero sa wakas ay natutong kumatok bago humiling na papasukin.
